„Gniew Iwana przekształci! się w rozpacz. Okrwawiony carewicz leżał nieprzytomny, a ojciec nieudolnie próbował tamować krew płynącą z zadanej rany. Zajście miało miejsce w Aleksandrowskiej Słobodzie. Wezwani z Moskwy lekarze nie zdołali udzielić pomocy. Po śmierci syna car spędził przy zwłokach trzy dni i trzy noce, odmawiając posiłków, nie kładąc się do snu, nie odpowiadając na zadawane pytania.
Pogrzeb odbył się 22 listopada. W kondukcie monarcha szedł zaraz za trumną. Odziany był w czarny strój mnisi, pozbawiony jakichkolwiek oznak sprawowanej władzy. Pełny upust rozpaczy dał w soborze Archangielskim, gdzie spoczęło ciało zabitego. Krzyczał, płakał, rzucał się na trumnę, wyrzekał na swoją gwałtowność... Nie byłby jednak Iwanem Groźnym, gdyby nie wykorzystał sytuacji do wybadania nastrojów otoczenia. Wkrótce po ceremonii żałobnej wezwał do siebie bojarów zajmujących najwyższe godności na dworze i oświadczył, że ukarany przez Boga zamierza dokonać życia w klasztorze. Następcą tronu mógłby być młodszy syn, Fiodor, jednak stan jego umysłu nie pozwalał mu sprawować rządów w państwie moskiewskim. W tej sytuacji car zaproponował, by zebrani bojarzy obrali nowego monarchę, któremu bez wahania przekaże symbole władzy. Obecni jednak zbyt dobrze pamiętali poprzednie komedie odegrane przez cara, czy to przed wprowadzeniem opryczniny, czy też chociażby sławetne oddanie berła książątku tatarskiemu, by pozwolić sobie nawet na chwilę słabości. Groziła ona nie tylko utratą życia wysuniętego ewentualnie kandydata, lecz również i tych, którzy by się za nim opowiedzieli. Nic też dziwnego, że wszyscy jak jeden mąż zaczęli prosić Iwana, by ich nie opuszczał i zechciał nadal panować. Car z udaną pokorą podporządkował się ich woli. Od tej chwili zrezygnował jednak z niemal wszystkich symboli władzy. Nawet w czasie oficjalnych wystąpień nie nakładał korony, nie używał berła, nakazał noszenie szat żałobnych na dworze, przekazał wreszcie ogromne sumy patriarchom w Konstantynopolu, Antiochii, Aleksandrii i Jerozolimie z prośbą o odprawienie modłów za zbawienie duszy zabitego.“(16)